BOŞANMADA ÇOCUĞUN VELAYETİ KİME VERİLİR ?
Boşanma davalarının en önemli hususlarından biri kuşkusuz velayet konusudur. Boşanma davalarında tarafların talep ettiği konulardan bir tanesi de müşterek çocuklarının velayetidir. Anlaşmalı boşanma davasında taraflar hür iradeleriyle her konuda olduğu gibi müşterek çocuklarının velayetinin kimde kalacağını kararlaştırabilirler. Çekişmeli boşanma davalarında ise velayet hususunda ihtilaf çıkması halinde hakim öncelikle Sosyal İnceleme Raporu aldırdıktan sonra , söz konusu rapora göre karar verir. Burada esas alınan en önemli husus, çocuğun üstün menfaatidir. Sosyal inceleme raporu ile atanan bilirkişi pedagog, çocukla , anne ve baba ile ve gerekirse anne veya babanın boşanma aşamasında yaşadığı yeri de görerek bir değerlendirme raporu düzenler. Bu raporda, çocuğun hangi ebeveyn de kalması hususunda görüşünü bildirir ve bu raporu ilgili mahkemeye sunar.
Mahkeme, karar kesinleşmeden gerekirse raporu da beklemeden geçici velayet hususunda karar verebilir. Geçici velayet, davanın kesinleşmesini beklemeden bu aşamada müşterek çocuğun hangi tarafta kalacağı hususunda verilen karardır. Davanın sonuçlanması yani kesinleşmesi halinde ise geçici velayet kalıcı velayet olacak şekilde değişir. Mahkeme vermiş olduğu geçici velayet ile bir tarafa verdiği velayeti , davanın seyrine de bağlı olarak bu kararından koşulların değişmesi halinde karar aşamasında veya her an değiştirebilir.
Velayet hususunda en önemli ilkeler çocuğun üstün menfaati ve kardeşlerin ayrılmamasıdır. Hakim bu önemli hususları dikkate alarak karar verir. Bu anlamda , çocuğun üstün menfaati ile çocuğun hem maddi hem de manevi koşulları dikkate alınır. Bu koşullar içerisinde; çocuğun maddi olarak rahat olması, duygusal ve fiziksel olarak gelişimini daha iyi tamamlaması , bulunduğu yer de şiddet , huzursuzluk ve suça sürüklenebilecek bir ortamın olmaması gibi durumlar dikkate alınır. Bu hususlarla birlikte , özellikle 7 yaş ve üzeri çocukların görüşleri alınarak hangi ebeveyn de kalmak istediği yönündeki kararı hakimi nezdinde bağlayıcı olmasa da önemlidir.
Uygulamada ; velayetin genelde anneye verildiği görülmektedir. Çünkü ; çocuğun duygusal olarak anne ile gelişimi daha sağlıklı olduğu görüşü hakim olduğu için bilhassa çocuğun yaşının da çok küçük olması halinde çocuğun velayeti anneye verilmektedir. Çocuğun velayetinin hangi hallerde babaya verilir ? hali ise yine mahkeme yukarıda bahsettiğimiz çocuğun üstün menfaatini dikkate alarak karar verir. Bu anlamda velayeti kendisine verilen annenin, çocuğa şiddet uygulaması , annenin psikolojik ağır bir hastalık yaşaması , annenin yaşadığı koşullar çocuk için son derece kötü olması , annenin uyuşturucu veya alkol gibi ağır bağımlı olması , annenin çocukları terk etmesi gibi hallerde koşullarının oluşması halinde mahkeme velayeti babaya vermektedir.
Yine boşanma aşamasından tarafların velayet konusunda en çok sorduğu sorulardan biri de , ortak velayet kararı olur mu ? Ortak velayet hususunda , hukuk sistemimizde yasal olarak düzenlenmemişse de bilhassa anlaşmalı boşanma halinde tarafların anlaşması durumunda hakiminde bu durumu kabul etmesi halinde verilebilir. Buna karşı , uygulamada çekişmeli boşanma davalarında ortak velayet konusunda pek karar verilmez. Mahkeme velayeti , iki taraftan birine vermektedir. Velayet hususu, boşanma davalarında önemli konulardan olduğu için bu hususun dikkatli ve akılca takip etmek gerekir. Boşanma davaları başlı başına taraflar için önemli bir durum olduğu için bir boşanma avukatı ile sürecin takip edilmesi elbette son derece kıymetlidir.