EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMELDEN SARSILMASI NEDENİYLE BOŞANMA ( ŞİDDETLİ GEÇİMSİZLİK )
Evlilik birliğinin temelden sarsılması, bir diğer adıyla halk arasında dile getirilen şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davaları , Türkiye’de en çok açılan boşanma dava türüdür. Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanma davası, genel bir boşanma sebebi olup, tek bir özel durumdan ziyade birden çok olayın, kusurun olduğu nedenlerle açılan boşanma davasıdır. Dolayısıyla hakim , karar verirken birden fazla olaya bakıp , bu durumun evlilik birliğinin temelden sarsıldığına ve evlilik birliğinin devamının taraflar için faydasının olmayacağı konusunda kanaat oluşturması gerekmektedir.
Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanma davası Türk Medeni Kanunu’nun 166. Maddesinde düzenlenmiştir.
Madde 166- Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen hâllerde, davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.
Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanma davası genel bir boşanma davası olduğundan , özel boşanma sebeplerinden farklı olarak ispatı ve kabulü daha kolay diyebiliriz. Zira; örneğin özel bir boşanma sebebi olan zina nedeniyle boşanma davasının ispatı evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle açılan boşanma davasına göre daha zordur. Bu sebepledir ki, ülkemizde açılan boşanma davalarının büyük bir bölümü evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyledir. Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle açılacak boşanma davalarında bir çok delille ispatı mümkünken, özellikle tanık delili çok güçlü olup, tanığın beyanları bu davaların kabulünde etkilidir.
Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle açılan boşanma davalarında , bir çok sebep, vakıa etkilidir. Burada kanun koyucu, bu sebepleri tek tek saymamıştır. Burada her olay , sebep kendi içerisinde hakim tarafından değerlendirilecektir. Ancak; bir çok olay evlilik birliğinin temelden sarsılmasına neden olabilmektedir. Kısaca birkaç olay sayacak olursak;
- Eşlerden birinin diğerine şiddet uygulaması
- Küçük düşürücü, aşağılayıcı sözler söylememek
- Hakaret etmek
- Sadakat yükümlülüklerine aykırı hakaret etmek
- Aşırı Kıskançlık göstermek
- Borçlanmak
- Tehdit etmek
- Eve uzun süre sebepsiz gelmemek
- Yatakları ayırmak
- Cinsel ilişkiden kaçınmak
- Eşin ailesine kötü davranmak, kötü söz söylemek
- Eşinin sevmediğini, başkasını sevdiğini söylemek
- Sürekli alkol almak, uyuşturucu kullanmak vs.
Gibi birçok sebep , olay evlilik birliğinin temelden sarsılmasına neden olmaktadır.
Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması Nedeniyle Boşanma ( Anlaşmalı )
Evlilik birliğinin temelden sarsılmasının bir türü de TMK madde 166/3 olan anlaşmalı boşanma davasıdır.
TMK 166/3 : Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.
Fiili Ayrılık
Evlilik birliğinin temelden sarsılmasını bir türü de TMK madde 166/4 fiili ayrılıktır.
TMK 166/4 : (Değişik dördüncü fıkra:14/11/2024-7532/13 md.) Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.
Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanma , yukarıda da bahsettiğimiz üzere en çok açılan boşanma davasıdır. Bu anlamda, sürecin sağlıklı ve doğru yürütülmesi için deneyimli bir boşanma avukatı ile çalışmakta fayda vardır.
Genel Boşanma Hukuku Rehberi : İstanbul genelindeki aile mahkemeleri süreçleri ve kapsamlı hukuki yaklaşımımız için İstanbul Boşanma Avukatı sayfamızı inceleyebilir ya da doğrudan bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Doğan DİNÇER
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Av. Doğan Dinçer, Dinçer Hukuk Bürosu'nun kurucusudur. İstanbul Barosu'na kayıtlı olup, müvekkillerine uzun süredir özellikle Ceza Hukuku & Aile Hukuku alanlarında uzman, nitelikli ve çözüm odaklı hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.